Hieronder vindt u veelgestelde vragen en antwoorden over Energielandgoed Wells Meer. Staat uw vraag er niet tussen of wilt u ergens meer uitleg over? Neem dan contact met ons op.
Het project Energielandgoed Wells Meer is onderdeel van het programma VerduurSAMEN2030 van Gemeente Bergen. Gemeente Bergen heeft met het programma VerduurSAMEN2030 de ambitie om in 2030 energieonafhankelijk te zijn.
VerduurSAMEN2030 is een programma van Gemeente Bergen waar Energielandgoed Wells Meer onderdeel van uit maakt. VerduurSAMEN2030 heeft als ambitie om in 2030 energieonafhankelijk te zijn. Samen werken aan duurzaamheid staat centraal in VerduurSAMEN2030. Minimaal 50% van de ambitie om in 2030 energieonafhankelijk te zijn, wordt behaald door de realisatie van het Energielandgoed Wells Meer. Kleinschalige opwekking, zoals zonnepanelen op daken, draagt voor 30% bij aan de ambitie en energie besparen door bijvoorbeeld het isoleren van woningen en bedrijfspanden voor 20%.
Energieonafhankelijk betekent dat er binnen de gemeente altijd voldoende eigen opgewekte energie aanwezig is in alle weersomstandigheden. Met eigen opgewekte energie bedoelen we energie van bronnen afkomstig uit de eigen gemeente. Het gaat dan om de energiebehoefte van zowel alle bedrijven als alle inwoners.
Fossiele brandstoffen raken op en moeten worden vervangen door duurzame bronnen. Dit vraagt om een energietransitie en Gemeente Bergen heeft wil met haar programma VerduurSAMEN2030 hier haar steentje bijdragen. We willen niet alleen energieonafhankelijk worden omdat het verlangd wordt, maar ook omdat we de voordelen hiervan zien voor de gemeenschap op het gebied van werkgelegenheid en besteedbaar inkomen, milieu en gezondheid en onafhankelijkheid. Uiteindelijk zal iedereen hiervan profiteren.
Bergen wil als eerste gemeente van provincie Limburg energienonafhankelijk worden. Het totale verbruik van de gemeente Bergen is 1,74 petajoule. Naast het beperken van energieverbruik is ook het opwekken van duurzame energie nodig. Dit met als doel dat gemeente Bergen uiterlijk in 2030 energieonafhankelijk is. Hiervan wordt minimaal 50% opgewekt met de realisatie van het Energielandgoed Wells Meer, 20% met besparing van energieverbruik en 30% met kleinschalige opwekking en innovaties. Met de ontwikkeling van het grootschalige Energielandgoed Wells Meer doet zich een unieke kans voor om in één keer minimaal 0,87 petajoule op te wekken. Dit kan een enorme versnelling brengen in het realiseren van de energieambities van de gemeente.
Het opwekken van duurzame energie is niet alleen hard nodig maar heeft ook veel voordelen voor onze inwoners, namelijk op het gebied van werkgelegenheid en besteedbaar inkomen, milieu en gezondheid en onafhankelijkheid.
Om in 2030 als gemeente energieonafhankelijk te zijn, is het niet alleen nodig om energie op te wekken, maar moeten we met zijn allen allereerst ook energie besparen. Onze doelstelling wordt voor 20% bereikt door energiebesparing, zoals het isoleren van woningen. 30% van onze doelstelling wordt behaald door kleinschalige energieopwekking, zoals zonnepanelen op bedrijfsdaken. De ontwikkeling van Energielandgoed Wells Meer zorgt voor minimaal 50% van onze ambitie.
Om onze doelstelling te behalen, is het van belang om energie te besparen én energie op kleine en grote schaal op te wekken. Energie kan op kleine schaal worden opgewekt door bijvoorbeeld het plaatsen van zonnepanelen op daken. Er is alleen te weinig dakoppervlakte beschikbaar in onze gemeente om genoeg energie op te wekken om onze doelstelling te behalen. Energieopwekking op grote schaal is hard nodig. Minimaal 50% van onze doelstelling wordt behaald door de realisatie van Energielandgoed Wells Meer.
Kerncentrales en steenkolencentrales produceren nu nog goedkoper elektriciteit dan zonnepanelen, windturbines of biomassa. Opgewekte duurzame energie kan daardoor op dit moment nog niet concurreren met fossiele/grijze energie. Het Rijk stimuleert opwekking van duurzame energie met de zogenaamde SDE+ (subsidie duurzame energie) regeling, waardoor het opwekken van duurzame energie financieel gelijkwaardig wordt aan niet duurzaam opgewekte energie.
Algemeen
In een Energielandgoed wordt op grote schaal duurzame energie opgewekt, met bijvoorbeeld zonnepanelen en windturbines. Het betreft een toegankelijk landschap waar ook ruimte is voor recreatie. Denk aan bijvoorbeeld een uitkijkpunt, fiets- en wandelroutes. Aanvullend kan het landschap voor educatie en innovatie worden benut. Denk hierbij aan bijvoorbeeld informatieve rondleidingen door het gebied en ontwikkeling van nieuwe vormen van duurzame energie.
Initiatiefnemer is de Gemeente Bergen. De gemeenteraad heeft in 2017/2018 een energievisie vastgesteld met het doel om in 2030 een energieonafhankelijke gemeente te zijn. Dit wil echter niet zeggen dat de gemeente het project alleen gaat ontwikkelen. Er is altijd voorzien dat op een gegeven moment partners toe zouden kunnen treden in het Energielandgoed. Op 23 juni 2021 hebben de gemeenten Venray, Mook en Middelaar en Gennep een intentieverklaring getekend waarin ze hun interesse uit hebben gesproken om mee te investeren in Energielandgoed Wells Meer, deze is in 2024 met nog eens 4 jaar verlengd. Door het betrekken van buurgemeenten, blijven de opbrengsten binnen de regio. Door de samenwerking te zoeken, wil Gemeente Bergen zorgen voor een sterke Noord- en Midden Limburgse invulling van de energietransitie.
Het college heeft in juli 2021 besloten om voor de verdere ontwikkeling van het Energielandgoed een BV (besloten vennootschap) op te richten. Vanuit deze BV wordt de verdere ontwikkeling van het Energielandgoed verder uitgevoerd. De gemeente Bergen is op dit moment de enige aandeelhouder binnen de BV. In het project is echter altijd voorzien dat op een gegeven moment andere partijen toe zullen treden in het project. Gemeenten Venray, Gennep en Mook en Middelaar hebben hun interesse hiervoor vastgelegd met het tekenen van de intentieverklaring in 2021. Ook voor de inwoners van gemeente Bergen wordt het mogelijk om deel te nemen in het project, zodat zij kunnen profiteren van de opbrengsten. Er wordt nog uitgezocht wat het beste moment is voor deze participatie.
We kiezen als gemeente bewust voor het concentreren van de duurzame opwek op één locatie. Het gebied ligt tussen het Nationaal Park De Maasduinen en de Duitse grens en biedt door zijn openheid en grootschaligheid veel mogelijkheden. Door energieopwekking in dit gebied te concentreren, kan er een kwaliteitsimpuls in het gebied worden gerealiseerd. Ook kunnen we door concentratie waardevolle gebieden als het Maasdal en De Maasduinen sparen. De ontwikkeling van een grootschalig Energielandgoed kan een enorme versnelling brengen in de energieambities van Gemeente Bergen. Daarbij zijn de gronden reeds in handen Gemeente Bergen.
Uit de uitgevoerde haalbaarheidsverkenning is de locatie Wells Meer, met een oppervlakte van ongeveer 400 hectare, uitstekend geschikt gebleken voor nieuwe ontwikkelingen. Met de structuurvisie is het gebied Wells Meer aangewezen als gebied waar we grootschalig duurzame energie willen opwekken. Het bijbehorende milieueffectrapport geeft een onderbouwing van de locatiekeuze en kaders voor de ontwikkeling van het Energielandgoed.
Provincie Limburg en Gemeente Bergen hebben begin 2021 overeenstemming bereikt over de aankoop van de gronden. Gemeente Bergen is nu eigenaar van alle benodigde gronden in het Wells Meer. Hierdoor is er meer regie op de realisatie van het Energielandgoed en kunnen de opbrengsten zoveel als mogelijk worden ingezet voor de gemeenschap. Ook heeft gemeente Bergen zo de zeggenschap over het hele gebied, ook als in de toekomst de duurzame opwek een keer stopt.
De gemeenteraad heeft de ambitie gesteld om in 2030 energieonafhankelijk te zijn. Met alleen het besparen van energie en het kleinschalig opwekken ervan, kan deze ambitie echter niet worden behaald. Het grootschalige opwekken van duurzame elektriciteit is nodig. De techniek van zonnepanelen en windturbines verandert snel. Uit de meest recente onderzoeken naar de opbrengst van zonnepanelen blijkt dat ze meer energie opwekken dan voorheen. Dit neemt niet weg dat de vier windturbines nog steeds nodig zijn om energieonafhankelijk te worden. Bovendien vullen windenergie en zonne-energie elkaar goed aan. Wanneer het veel waait, is er over het algemeen weinig zon en dat geldt andersom ook. De combinatie van zon en wind geeft meer zekerheid in de levering van duurzame energie. De keuze om de grootschalige energieopwekking te bundelen op één locatie zorgt ervoor dat andere waardevolle landschappen, zoals het Maasdal en Nationaal Park De Maasduinen, behouden kunnen blijven. De ruimte die we gebruiken, proberen we zorgvuldig en efficiënt in te zetten door de ruimte voor meerdere doelen te gebruiken. We gaan namelijk natuur, educatie, recreatie en innovatie combineren met de opwekking van duurzame energie via zon en wind.
In Nederland is er geen energielandgoed van een vergelijkbare grootte aanwezig. Een vergelijkbaar project is er wel in Saerbeck in Duitsland. Gemeente Bergen heeft met dit project contact gehad om kennis op te doen.
Gemeente Bergen vormt samen met de andere veertien gemeenten in Noord- en Midden Limburg, Provincie Limburg, Waterschap Limburg en Enexis de RES-regio Noord- en Midden Limburg. De RES vervangt niet de afspraken die de gemeente Bergen al heeft gemaakt, maar bouwt hierop voort. De RES kijkt naar lastige vraagstukken die we alleen kunnen oplossen door als regio samen te werken én afspraken te maken. Denk bijvoorbeeld aan de drukte op het elektriciteitsnet. Door energieprojecten regionaal op elkaar af te stemmen, kunnen we het net beter en slimmer gebruiken.
Binnen de RES wordt van alle gemeenten verwacht dat zij meewerken aan het behalen van de landelijke energieopgave. Bergen heeft hiervoor al het programma VerduurSAMEN2030 opgesteld. Omdat de gemeente Bergen met Energielandgoed Wells Meer al invulling geeft aan haar bijdrage aan de regionale energieopgave, zijn er geen aanvullende zoekgebieden voor grootschalige opwekking van duurzame energie nodig. Door de opwekking te concentreren in het gebied Wells Meer kunnen andere waardevolle en kwetsbare gebieden, zoals Nationaal Park De Maasduinen, worden ontzien.
Het proces
De weg naar de realisatie van Energielandgoed Wells Meer bestaat uit zes fases. Inmiddels hebben we fase 0 (de voorverkenning), 1 (de verkenningsfase), 2 (de ontwerpfase) en 3 (de planfase) afgerond, en zijn we in februari 2021 gestart met fase 4 (de ontwikkelfase). In fase 4 vinden alle voorbereidingen voor de realisatie plaats. Voor meer informatie over fase 4, zie het antwoord bij de vraag Hoe ziet fase 4 eruit?
Bekijk hier de volledige procedure van de realisatie van het Energielandgoed.
Het inrichtingsplan laat zien hoe het Energielandgoed Wells Meer er uiteindelijk uit komt te zien. Hierin staat bijvoorbeeld waar ruimte is voor natuur, energieopwekking, recreatie en landbouw, en hoe deze functies gecombineerd kunnen worden. Ook wordt beschreven hoe het landgoed toegankelijk en aantrekkelijk wordt gemaakt voor bezoekers, zoals de aanleg van fietspaden en informatievoorzieningen.
De eerste uitgangspunten voor het inrichtingsplan zijn uitgewerkt in het masterplan. Dit wordt verder uitgewerkt in een werkdocument inrichtingsplan. Dit werkdocument beschrijft op hoofdlijnen de structuur en ruimtelijke inrichting van het Energielandgoed en vormt de basis voor het voorlopig en later het definitief ontwerp.
Voor direct omwonenden is daarnaast een inpassingsvoorstel opgesteld. Hierin staat beschreven hoe de directe omgeving van woningen en percelen wordt ingericht. Dit voorstel is op 9 maart 2021 door het college vastgesteld en meegenomen in het werkdocument inrichtingsplan.
Fase 4 is de ontwikkelfase van Energielandgoed Wells Meer en is gestart in februari 2021. Sindsdien zijn belangrijke mijlpalen bereikt. De regiogemeenten hebben een intentieverklaring ondertekend om mee te investeren, de project-bv is opgericht en het bestemmingsplan is in 2025 vastgesteld. Ook zijn de benodigde vergunningen verleend. Samen met Provincie Limburg, TenneT en Enexis werken we aan de voorbereiding van de netaansluiting.
Bekijk hier de volledige procedure van de realisatie van het Energielandgoed.
We hebben fase 0 (voorverkenning), fase 1 (verkenning), fase 2 (ontwerp) en fase 3 (planfase) afgerond. We zitten nu in fase 4 (ontwikkelfase) en werken toe naar fase 5 (bouwfase). Wanneer de bouw kan starten hangt vooral af van de netaansluiting en de beschikbare transportcapaciteit. TenneT en Enexis geven als indicatie dat aansluit- en transportcapaciteit en ingebruikname rond 2032 beschikbaar kunnen zijn. Zodra er meer duidelijkheid is, delen we de planning op deze website. Klik hier voor meer informatie over de procedure.
Tegenwoordig heet een bestemmingsplan een omgevingsplan. Omdat dit project is gestart vóór de invoering van de Omgevingswet (1 januari 2024), is er voor het Energielandgoed nog een bestemmingsplan opgesteld. In dit bestemmingsplan heeft de gemeenteraad vastgelegd wat er in een gebied wel en niet mag. Het is een juridisch bindend document voor zowel de overheid als inwoners en bedrijven. Het bestemmingsplan bestaat uit een kaart (verbeelding) waarop door middel van kleuren is aangegeven wat de bestemming van een stuk grond is (bijvoorbeeld: energieopwekking of agrarisch). Naast de kaart is er een lijst met regels waarin bijvoorbeeld de maximale hoogtes voor de windturbines zijn vastgelegd.
Het bestemmingsplan is een uitwerking van het masterplan. Het masterplan bevat op hoofdlijnen het ontwerp van het Energielandgoed. Dit ontwerp op hoofdlijnen is vastgelegd in het bestemmingsplan. Hiervoor zijn nog wel enkele aanpassingen gedaan. In het masterplan zijn we bijvoorbeeld uitgegaan van een lijnopstelling voor de vier windturbines. Op basis van wensen die hebben opgehaald in de omgeving, hebben we gekozen om de windturbines in clusteropstelling (vierkant) te plaatsen zodat ze op een grotere afstand van de woningen aan de Wezerweg staan. Dit is nu definitief juridisch vastgelegd in het bestemmingsplan. Dinsdag 9 februari 2021 stelde de raad het bestemmingsplan voor het Energielandgoed, inclusief de voorgestelde wijzigingen, vast. Het bestemmingsplan is op 24 september 2025 onherroepelijk geworden na een uitspraak van de Raad van State.
Het bestemmingsplan is in stappen opgesteld en vastgesteld. Daarna is beroep ingesteld bij de Raad van State. Na een tussenuitspraak op 24 december 2024 is het bestemmingsplan aangepast met een herstelbesluit (22 april 2025). Op 24 september 2025 heeft de Raad van State geoordeeld dat de herstelbesluiten voldoen. Daarmee is het bestemmingsplan onherroepelijk.
Voor het Energielandgoed moeten we verschillende vergunningen aanvragen. Omgevingsvergunningen omdat we bouwactiviteiten gaan uitvoeren. En aanvullend natuurvergunningen en een watervergunning omdat die bouwactiviteiten rondom water en natuur gaan plaats vinden. Het Energielandgoed wordt in fases gerealiseerd. We hebben eerst de vergunningen voor de windturbines en intensieve zonnevelden aangevraagd en de bijbehorende watervergunning. Deze zijn begin 2021 verleend en in 2024 onherroepelijk geworden. Deze vergunningen hebben we nodig om het eerste deel van het Energielandgoed te realiseren. De vergunningen voor bijvoorbeeld het bezoekerscentrum vragen we later aan, omdat deze pas later gerealiseerd worden.
De omgeving
In fase 3 en 4 hebben we het inrichtingsplan uitgewerkt tot een werkdocument. Hiervoor zijn we met de direct omwonenden van het Wells Meer in gesprek gegaan. Per omwonende zijn de wensen en ideeën besproken en waar mogelijk, meegenomen in het werkdocument.
Naast het werkdocument inrichtingsplan hebben we voor de direct omwonenden die dat wilden een inpassingsvoorstel uitgewerkt op basis van de gesprekken die zijn gevoerd voor het inrichtingsplan. In het inpassingsvoorstel staan alleen de aanpassingen direct rondom de woning en het perceel van de direct omwonenden. Het college heeft dit inpassingsvoorstel op 9 maart 2021 vastgesteld. Het inpassingsvoorstel is meegenomen in het werkdocument inrichtingsplan.
Mogelijk daalt een klein aantal huizen in de omgeving van het Energielandgoed in waarde. Eigenaren van woningen waarvoor dat het geval kan zijn, kunnen middels een planschadeverzoek deze schade (mits aantoonbaar door een onafhankelijke taxatie) vergoed krijgen.
Wij informeren de omgeving via onze website, de Energielandgoed Wells Meer nieuwsbrief, Facebook pagina van VerduurSAMEN2030 en Energie update in de Maasduinen Courant. Daarnaast organiseren we bij nieuwe ontwikkelingen een informatieavond en kunt u voor vragen en ideeën terecht in het Energiehuis Bergen (L). Het Energiehuis is voor vragen over het Energielandgoed open op afspraak (via wellsmeer@bergen.nl of via het Klant Contact Centrum van de gemeente (0485) 34 83 83).
Ja, Energielandgoed Wells Meer is van, voor en door de inwoners van de gemeente Bergen. We betrekken inwoners bij de keuzes die we maken en inwoners kunnen financieel profiteren van het Energielandgoed. De opbrengsten van het Energielandgoed worden waar mogelijk ingezet voor projecten ten gunste van de Bergense samenleving. Daarnaast wordt het voor inwoners mogelijk om deel te nemen in het Energielandgoed. Inwoners profiteren hierdoor direct van de winst. Er zijn verschillende manieren om dit te in te richten. Deze opties worden op het moment onderzocht.
Bij de ontwikkeling van Energielandgoed Wells Meer zijn inwoners, direct omwonenden en andere belanghebbenden op verschillende momenten betrokken. Tijdens informatiebijeenkomsten, gesprekken en formele inspraakprocedures konden zij hun ideeën, wensen en zorgen delen.
Voor belangrijke documenten, zoals het Masterplan en het bestemmingsplan, konden inwoners inspraakreacties en zienswijzen indienen. Deze reacties zijn beoordeeld en beantwoord door het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad. Waar mogelijk zijn opmerkingen verwerkt in de plannen. Op deze manier hebben wensen, aandachtspunten en bezwaren van inwoners een plek gekregen in de verdere uitwerking van het Energielandgoed.
Er moet nog een politiek besluit worden genomen over hoe de inkomsten uit het Energielandgoed, zoals pachtinkomsten van de gronden, worden ingezet. Daarnaast, zijn we ook andere mogelijkheden aan het onderzoeken om omwonenden voordelen te bieden. Ook hierover moet nog een besluit worden genomen.
Het ontwerp
Energielandgoed Wells Meer wordt meer dan alleen een productielocatie voor duurzame energie. Mede dankzij de omvang van het Wells Meer ontstaat er een Energielandgoed dat naast de energieproductie ook andere functies kan herbergen. We ontwikkelen een landgoed dat door meervoudig ruimtegebruik meerwaarde biedt voor educatie, recreatie en natuur. Een landgoed waar alle inwoners van de gemeente en daarbuiten welkom zijn om te recreëren, te leren en geïnspireerd te raken.
Op een later moment, dichter bij de uitvoering van het project, wordt een inrichtingsplan uitgewerkt in de vorm van een werkdocument. Dit werkdocument is een verdere uitwerking van het masterplan. Het masterplan is het eindproduct van fase 2, de ontwerpfase, waarin op hoofdlijnen het ontwerp voor het Energielandgoed is bepaald. Het geeft een eerste ruimtelijke uitwerking van de bouwstenen die meegegeven zijn door de gemeenteraad.
Het werkdocument inrichtingsplan dient als leidraad voor de inrichting van het Energielandgoed en biedt op die manier een referentiekader voor keuzes die er gaande de ontwikkelfase, fase 4, gemaakt moeten worden met betrekking tot de inrichting van het Energielandgoed.
In het bestemmingsplan is vastgelegd waar landbouw en natuur precies een plek krijgen. We willen zoveel mogelijk dubbel gebruik maken van de beschikbare ruimte en extra inzetten op het ontwikkelen van natuur.
Energielandgoed Wells Meer gaat door middel van windturbines en zonnevelden energie opwekken. Daarnaast worden nieuwe ontwikkelingen op het gebied van energieopwekking gevolgd en wordt onderzocht of deze op of in nabijheid van het Energielandgoed een plaats kunnen krijgen.
Uit de meest recente onderzoeken naar de opbrengst van zonnepanelen blijkt dat ze meer energie opwekken dan voorheen. Dit neemt niet weg dat de vier windturbines nog steeds nodig zijn om energieonafhankelijk te worden. Bovendien vullen windenergie en zonne-energie elkaar goed aan. Wanneer het veel waait, is er over het algemeen weinig zon en dat geldt andersom ook.
De exacte locaties voor de windturbines zijn vastgelegd in het definitieve bestemmingsplan dat de gemeenteraad 9 februari 2021 heeft vastgesteld. De verbeelding van het ontwerpbestemmingsplan vindt u hier. Hierin staan de locaties van de windturbines. Op basis van de wensen die we hebben opgehaald in de omgeving, hebben we gekozen om de lijnopstelling (waar we van uit gingen in het masterplan) aan te passen naar een clusteropstelling (windturbines opgesteld in een vierkant) waarbij de windturbines verder van de Wezerweg af staan.
Om verstoring van de vluchtactiviteiten op Airport Weeze te voorkomen beveelt het NLR (Nederlands Luncht- en Ruimtevaartcentrum) aan om geen windturbines in het noordelijkste deel van het Energielandgoed te plaatsen. Hiermee is in het masterplan al rekening gehouden. We onderhouden het contact met de Duitse autoriteiten over dit onderwerp.
De exacte hoogte van de zonnepanelen en windturbines is vastgelegd in het bestemmingsplan. De regels van het bestemmingsplan vindt u hier. Hierin wordt het volgende benoemd:
De bouwhoogte van zonnepanelen met constructie mag niet meer bedragen dan:
Voor de windturbines geldt:
De technieken voor het opslaan van energie zijn volop in ontwikkeling. De opties zijn verkend in de technische en organisatorische verkenning. We reserveren nu ruimte voor opslag in het Energielandgoed, zodat we wellicht kansen voor opslag in de toekomst kunnen benutten.
Voor een Energielandgoed van deze omvang is een directe aansluiting op het hoogspanningsnet nodig. Hiervoor is een nieuwe ondergrondse 150 kV-kabelverbinding tussen Venray en het Energielandgoed en een nieuw hoogspanningsstation nodig. De aansluiting is door de provincie als prioriteitsproject opgenomen in het Provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat (pMIEK) 2.0 en de benodigde projectprocedure is gestart in 2025. Provincie Limburg is het bevoegd gezag voor deze projectprocedure.
TenneT en Enexis geven als indicatie dat aansluit- en transportcapaciteit en ingebruikname rond 2032 beschikbaar kunnen zijn.
Enexis en TenneT werken samen aan de ontwikkeling van een transformatorstation op het Energielandgoed Wells Meer. Momenteel worden verschillende tracé-opties voor de kabelverbinding onderzocht. De uitkomst van dit onderzoek bepaalt uiteindelijk de exacte locatie van het transformatorstation op het landgoed.
Nee, er komt een ondergrondse 150 kV-verbinding tussen Venray en het Energielandgoed Wells Meer.
We hebben de mogelijkheid van een pilot voor groene waterstof verkend. De partij waarmee we dit onderzochten heeft in 2023 aangegeven af te zien van voortzetting, onder andere omdat het niet lukte om gebruik te maken van een bestaande netaansluiting en omdat de afzetmogelijkheden onvoldoende duidelijk waren. Op dit moment staat dit initiatief daarom niet actief op de planning en is het geen onderdeel van het huidige bestemmingsplan.
Als er in de toekomst nieuwe kansen ontstaan, delen we dat via de projectwebsite.
De energietransitie is volop in beweging. Nieuwe en verbeterde technieken dienen zich voortdurend aan. We gaan uit van de huidige technieken en de kennis waar we nu over beschikken. Daarom is de ruggengraat van het Energielandgoed zon en wind. Het Energielandgoed is geen statisch gebied, maar wordt ingericht zodat het kan meebewegen met de technische en maatschappelijke ontwikkelingen. Over 15 jaar kan het Energielandgoed er dus anders uitzien dan we nu voorzien. We blijven de technische ontwikkelingen volgen. Als we als gemeente het beheer van het Energielandgoed op ons nemen, zijn we in staat goed te anticiperen op nieuwe ontwikkelingen.
Het masterplan geeft een eerste ruimtelijke uitwerking van de bouwstenen die meegegeven zijn door de gemeenteraad. Energielandgoed Wells Meer wordt meer dan alleen een productielocatie voor duurzame energie. Mede dankzij de omvang van het Wells Meer ontstaat er een Energielandgoed dat naast de energieproductie ook andere functies kan herbergen. We ontwikkelen een landgoed dat door meervoudig ruimtegebruik meerwaarde biedt voor educatie, recreatie en natuur. De Energieboulevard is de hoofdas van het Energielandgoed. De Energieboulevard bestaat uit een strip centrale functies, zoals het bezoekerscentrum, het innovatiecentrum, ruimte voor parkeren, testvelden, en energiegerelateerde voorzieningen. In het werkdocument voorlopig ontwerp wordt dit verder uitgewerkt. Hierin geven we bijvoorbeeld aan waar fiets- en wandelpaden komen te liggen en waar we het bezoekerscentrum gaan bouwen.
De effecten
Het Energielandgoed moet zo min mogelijk overlast veroorzaken voor de inwoners. Locatie Wells Meer is hierin de meest geschikte locatie, omdat het op ruime afstand van de woonkernen ligt en voldoende ruimte heeft om in het ontwerp hinder te minimaliseren. Om de gevolgen voor omwonenden in beeld te brengen zijn onderzoeken uitgevoerd. Bij het bestemmingsplan is een milieueffectrapportage opgesteld, waarin de randvoorwaarden voor de inrichting van het Energielandgoed zijn bepaald. Het zijn randvoorwaarden over bijvoorbeeld de minimale afstand tussen woningen en windturbines.
Dat is afhankelijk van waar u woont en wat u onder hinder verstaat. In het gebied tussen de Duitse grens, de Wezerweg, Nationaal Park De Maasduinen en de Kevelaarsedijk wordt het Energielandgoed gerealiseerd. De bouw van het Energielandgoed zal enkele jaren duren. Omwonenden worden hierbij betrokken met als doel de hinder zoveel mogelijk te beperken.
In de plannen is een bezoekerscentrum en innovatiecentrum opgenomen. Hierdoor zal het aantal verkeersbewegingen naar het plangebied toenemen. Er is een verkeersonderzoek uitgevoerd naar wat de invloed hiervan zal zijn op de verkeerssituatie op de Wezerweg en de Veenweg. Verwacht wordt dat de doorstroming en de verkeersveiligheid op de Wezerweg en de Veenweg niet in het geding komen. In de regels van het bestemmingsplan is een maximum aan auto’s die het Energielandgoed jaarlijks mogen bezoeken opgenomen, zodat het verkeer op een veilige wijze kan worden afgewikkeld op het bestaande wegennet.
Windturbines, zonnepanelen en andere objecten hebben invloed op natuur en dieren. Daar wordt rekening mee gehouden. De flora- en faunawetgeving stelt daar ook voorwaarden aan. Om de gevolgen voor natuur en dieren in beeld te brengen, zijn er natuur- en veldonderzoeken uitgevoerd. In het opgestelde milieueffectenrapport, zijn de milieueffecten in kaart gebracht en de randvoorwaarden voor de inrichting van het Energielandgoed bepaald. Bijvoorbeeld dat de ontwikkeling niet plaats mag vinden in Natura 2000-gebied en provinciaal beschermde gebieden.
Op basis van de uitgevoerde onderzoeken is ook een flora- en fauna-vergunning verleend. Hierin zijn maatregelen opgenomen om negatieve effecten op beschermde planten- en diersoorten zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken. Zo wordt de impact van het Energielandgoed op natuur en dieren zoveel mogelijk geminimaliseerd.
Ja, er gaat landbouwgrond verloren. De grondoppervlakte in het Energielandgoed wordt zoveel mogelijk voor meer dan één doel gebruikt. Streven is dat er zo min mogelijk landbouwgronden verloren gaan, ook wordt onderzocht of agrarisch medegebruik mogelijk is.
Financiën en risico's
Die kans is er, maar met het onherroepelijke bestemmingsplan is deze kans klein geworden. Wel zijn er nog onderdelen die verder moeten worden uitgewerkt voordat de realisatie kan starten. Zo zijn de planning en beschikbaarheid van de netaansluiting belangrijk voor het verdere verloop van het project. Ook spelen de ontwikkeling van de energiemarkt, de financiering en de beschikbaarheid van subsidies een rol.
De ontwikkeling van Energielandgoed Wells Meer is een groot en complex project. Daarom houdt het projectteam mogelijke risico’s goed in de gaten. Denk bijvoorbeeld aan risico’s op het gebied van planning, kosten, vergunningen en uitvoering.
Tijdens de projectvergaderingen wordt besproken welke risico’s er zijn en welke maatregelen nodig zijn om deze te beperken. Ook wordt tussentijds en aan het einde van elke projectfase geëvalueerd welke risico’s zijn opgetreden en wat hiervan geleerd kan worden. Zo houdt het projectteam grip op het project en kunnen problemen zo veel mogelijk worden voorkomen.
Voor de efficiëntie van zonnepanelen is de zoninstraling relevant (niet het aantal zonne-uren), want dat bepaalt de hoeveelheid energie die op een locatie binnenvalt. Dit wordt gemeten in kJ/cm². De afbeelding laat de zoninstraling in Nederland in 2018 zien. De zoninstraling in de omgeving van Bergen is ongeveer 2,5% lager dan in Vlissingen. Dit is een verwaarloosbaar klein effect op de opwekpotentie van zonnepanelen in Bergen en heeft geen impact op de financiële haalbaarheid.
Voor windenergie geldt dat dezelfde windmolen significant méér energie zal opwekken langs de kust (of in zee) dan op land. Dit betekent niet dat wind op land een slecht idee is. Voor een windturbine is het vooral belangrijk dat deze ‘blijft draaien’. Zolang de windturbine draait, produceert deze elektriciteit. De meeste turbines draaien vanaf een constante windsnelheid van 3,5 m/s. Het plaatje laat zien dat de windsnelheid in Bergen (op 100 meter hoogte) gemiddeld iets lager is dan 7,0 m/s. De windsnelheid wordt groter, naarmate je hoger gaat. Zo kun je bijvoorbeeld stellen dat een nieuwe, hogere windmolen in Bergen alsnog meer stroom opwekt dan een bestaande, lagere windmolen in Zeeland.
In de periode april 2021 tot juni 2022 heeft een gespecialiseerd bureau een windmeetcampagne uitgevoerd op het Energielandgoed. Hierbij werden met behulp van lasertechnologie (een LIDAR Wind Cube apparaat) windsnelheden op verschillende hoogten gemeten. Uit het onderzoek blijkt dat de eerder berekende verwachtingen juist zijn.
Windturbines zijn doorgaans gemaakt van staal, dat bestendig is tegen alle weersomstandigheden. De turbines zijn voorzien van een voorziening die er voor zorgt dat bij te hoge windsnelheden het draaien van de bladen automatisch stopt. De zonnepanelen zijn zo gemaakt dat ze sterke windvlagen kunnen opvangen en ze beschikken over een speciale coating die ze bestendig maakt tegen hagelbuien.
De totale investering voor het gehele project wordt op dit moment geschat op circa € 207 miljoen. Uit gesprekken met onder andere BNG Bank blijkt dat er ongeveer 15-20% eigen vermogen nodig is. De resterende 80-85% kan worden gefinancierd met vreemd vermogen (projectfinanciering). Eigen vermogen bestaat uit eigen geïnvesteerd geld, dat naast geld van de Gemeente Bergen zelf ook van inwoners of buurtgemeenten kan zijn. Op 23 juni 2021 hebben de gemeenten Venray, Mook en Middelaar en Gennep een intentieverklaring getekend waarin ze hun interesse uit hebben gesproken om samen ca. €10 miljoen euro mee te investeren in Energielandgoed Wells Meer.
Gemeente Bergen heeft tot op heden ongeveer € 3 miljoen geïnvesteerd in voorbereidingskosten. Op 9 februari 2021 heeft de gemeenteraad ingestemd met de extra kredietverlening van ongeveer € 2 miljoen voor het Energielandgoed. Het totale bedrag van ongeveer € 5 miljoen euro brengt Gemeente Bergen naar verwachting straks in als investeringskapitaal in de bv van het Energielandgoed.
Als alles volgens plan verloopt, gaat Gemeente Bergen geld aan het project verdienen. Dit geld zal (gedeeltelijk) ten goede komen aan de inwoners van de gemeente. Energielandgoed Wells Meer is van en voor de inwoners van de gemeente Bergen. De inwoners dienen te profiteren van de energieopbrengsten. Hiervoor zijn verschillende mogelijkheden te bedenken, bijvoorbeeld direct doordat inwoners zelf kunnen investeren of via opbrengsten die worden opgenomen in de gemeentebegroting en zo indirect weer terugkomen bij de inwoners. Deze mogelijkheden worden onderzocht.
Sinds de nieuwe Energiewet op 1 januari 2026 in werking is getreden, is het bovendien mogelijk om een energiegemeenschap op te richten. Dat biedt kansen om inwoners, bedrijven en overheid gezamenlijk te laten profiteren van lokaal opgewekte energie. Daarom wordt momenteel onderzocht of deze vorm ook voor Energielandgoed Wells Meer passend en haalbaar is.
Buitenlandse bedrijven investeren in Nederlandse zonneparken. Hierdoor gaat de winst en subsidie van deze projecten soms naar het buitenland in plaats van de mensen in de regio. Als Gemeente Bergen hebben we bewust gekozen om Energielandgoed Wells Meer zelf te ontwikkelen en er – samen met buurgemeenten en bewoners – zelf in te investeren. De investering voor het Energielandgoed wordt gedaan met eigen vermogen van Gemeente Bergen, buurgemeenten en inwoners uit de gemeente. Hiermee komen de opbrengsten van het Energielandgoed ook toe aan de lokale gemeenschap.
Het Energielandgoed Wells Meer is een publiek initiatief van Gemeente Bergen. Het college heeft besloten om na het vaststellen van het bestemmingsplan en het verlenen van de benodigde vergunningen een ontwikkel-bv op te richten die het Energielandgoed verder ontwikkelt. Gemeente Bergen blijft zeggenschap houden in de bv. De eerste periode is Gemeente Bergen de enige aandeelhouder. Wanneer er meer eigen vermogen nodig is, kunnen buurgemeenten toetreden. Op 23 juni 2021 hebben de gemeenten Venray, Mook en Middelaar en Gennep een intentieverklaring getekend waarin ze hun interesse uit hebben gesproken om mee te investeren in Energielandgoed Wells Meer en in 2024 is deze verklaring met nog eens 4 jaar verlengd. Het is voorzien dat ook na de toetreding van de buurgemeenten de Gemeente Bergen controle houdt over de ontwikkel-bv. Een logische verhouding lijkt dat de overheden samen voor 50% participeren in de bv en inwoners de kans krijgen om voor de andere 50% te participeren. De precieze verhouding moet echter nog verder worden uitgezocht.
De totale investering voor het Energielandgoed wordt geschat op circa € 207 miljoen. We gaan er nu van uit dat ongeveer 15-20% van de investering, ongeveer 30 miljoen, wordt gedaan met eigen vermogen. De gemeenteraad heeft tot nu toe ongeveer € 5 miljoen beschikbaar gesteld voor planontwikkeling en de rest wordt ingebracht met extra eigen vermogen van regiogemeenten en inwoners van de gemeente Bergen. Het overige deel wordt gefinancierd met vreemd vermogen. Energielandgoed Wells Meer leent dit geld en betaalt rente hierover. We zijn hiervoor in gesprek verschillende Nederlandse banken waaronder de BNG. Op dit moment wordt onderzocht op welke manier we de financiële organisatie gaan inrichten. We laten ons hierover door externe adviseurs inlichten.
Enexis is bezig met de voorbereiding van de bouw van een hoogspannings- en middenspannings (HS/MS)-station op Energielandgoed Wells Meer. In dit station komt de opgewekte stroom van zonnevelden en windturbines samen. De opgewekte energie wordt via dit station getransporteerd naar het landelijke elektriciteitsnet.
Voor de aansluiting van Energielandgoed Wells Meer op het landelijke hoogspanningsnet is een nieuwe ondergrondse 150 kV kabelverbinding nodig. TenneT is bezig met de voorbereiding voor de aanleg van deze kabel. Het tracé loopt van het hoogspanningsstation in Venray (locatie Keizersveld) naar het Energielandgoed Wells Meer.
Meer informatie kunt u lezen op de projectwebsite van Enexis.
Meer informatie staat op de projectwebsite van TenneT.
